Sık burkulma neden önemli?
Ayak bileği burkulması en sık görülen spor yaralanmalarındandır ve çoğu zaman "geçer" diye bırakılır. Oysa yetersiz iyileşen bir burkulma, dış yan bağların gevşek kalmasına ve tekrarlayan burkulmalara yol açabilir.
Tekrarlayan burkulma yalnızca bir konfor sorunu değildir: her burkulma eklem kıkırdağına ek hasar verme riski taşır.
Kronik instabilite
Aylar sonra hâlâ devam eden güvensizlik hissi, düz olmayan zeminde tedirginlik ve tekrarlayan burkulmalar kronik instabiliteyi düşündürür.
İlk basamak tedavi neredeyse her zaman denge (propriosepsiyon) ve kuvvet çalışmasıdır. Yapılandırılmış bir programa yanıt alınamayan olgularda bağ onarımı veya rekonstrüksiyonu gündeme gelir.
Ayak bileği sıkışma sendromu
Eklem önünde veya arkasında oluşan kemik çıkıntı ya da yumuşak doku kalınlaşması, belirli hareketlerde ağrıya yol açar. Futbolcularda ve dansçılarda sık görülür.
Artroskopi ile sıkışmaya neden olan doku çıkarılabilir; girişim genellikle günübirlik yapılır ve iyileşme hızlıdır.
Kıkırdak (osteokondral) lezyonlar
Burkulma sonrası geçmeyen derin ağrı, eklem içinde kıkırdak-kemik hasarını düşündürebilir. Düz grafide görülmeyebilir; MR gerekir.
Tedavi lezyonun boyutuna ve yerine göre değişir: artroskopik temizleme, mikrokırık uygulaması veya greftleme seçenekleri değerlendirilir.
Aşil tendon sorunları
Aşil tendinopatisi tendonda aşırı yüklenmeye bağlı ağrı ve kalınlaşma ile seyreder. Tedavinin temeli, kanıt düzeyi en güçlü yöntem olan eksantrik güçlendirme egzersizleridir.
Aşil tendon rüptürü ise ani bir kopma hissi, topuk arkasında boşluk ve parmak ucunda yükselememe ile kendini gösterir. Cerrahi ve cerrahi dışı tedavi seçenekleri vardır; karar yaşa, aktivite düzeyine ve kopmanın özelliklerine göre verilir.
Sık sorulan sorular
Burkulmadan sonra ne zaman hekime gitmeliyim?
Ayak üzerine basamıyorsanız, kemik üzerinde belirgin hassasiyet varsa veya şişlik hızla artıyorsa kırık ihtimali için değerlendirilmelisiniz.
Bileklik kullanmak zayıflatır mı?
Spor sırasında kullanılan destekler, tekrarlayan burkulmalarda koruyucudur ve düzenli egzersizle birlikte kullanıldığında kası zayıflatmaz.
Denge egzersizi gerçekten işe yarıyor mu?
Evet. Tek ayak üzerinde denge çalışmalarının tekrarlayan burkulmayı azalttığını gösteren güçlü kanıtlar vardır ve bu çalışmalar evde yapılabilir.